Zamek w Ratowicach

W Jelczu, na wysepce, w starorzeczu Odry  znajdziemy jeszcze ruiny nieistniejącego już zamku.

W 1530 r. jelczański zamek  nabył zamożny kupiec i rajca wrocławski Conrad Sauermann. Umarł w 1554 r. pozostawiając najstarszemu synowi Konradowi II rozległy majątek. Poza zamkiem i wsią Jelcz należały do niego: Janików, Piekary, Wójcice, Wojnowice, Jeszkowice, Starościna (opolska), Gniewkowice oraz Ratowice. Konrad II przystąpił do reformacji i po śmierci w 1569 r. został pochowany w kościele św. Elżbiety we Wrocławiu. Jego wnuk Johann Dietrich zamieszkał w Ratowicach. Jako najwyższy rangą urzędnik Księstwa Wrocławskiego otrzymał w 1638 r. tytuł barona. Najprawdopodobniej to właśnie on zbudował dla swojej rodziny zamek, który znajdował się na terenie pomiędzy stocznią a obecną posesją  pana Torończaka przy ul. Wrocławskiej.

Wojna Trzydziestoletnia (1618-1648), toczona na tle religijnym i politycznym spowodowała wielkie straty na Śląsku. Gród Jelcz poprzez swoje położenie pomiędzy Wrocławiem, Oławą a Brzegiem i posiadający przeprawę przez Odrę, miał wartość strategiczną i dlatego otrzymał cesarską załogę. W 1634 r. Sasi pod dowództwem pułkownika Vitzthuma zdobyli zamek w Jelczu, a załogę wzięli na swój żołd. Wzmocniona w ten sposób załoga mogła utrzymywać się przez kilka lat, plądrując i pustosząc okolice. Ich dziełem było wycięcie lasów stanowiących własność m. in. klasztorów św. Klary oraz św. Marii we Wrocławiu. Drzewo spławiali Odrą i sprzedawali we Wrocławiu. Mało prawdopodobne aby mogli tego dokonać bez dobrowolnej lub wymuszonej pomocy mieszkańców Ratowic. W 1641 r. wojska cesarskie odbiły Jelcz, wyrządzając przy tym duże szkody. Ofiarą żołnierza cesarskiego padł 9 stycznia 1641 r. właściciel zamku i wsi Ratowice Hans Dietrich Saurma, który odmówił oddania swego wierzchowca. W 1798 r. w Jelczu, w miejscu jego śmierci, przy obecnej ul. Fabrycznej wzniesiono neogotycką kapliczkę – mauzoleum. Stoi ona do dzisiaj. O dalszych losach zamku po śmierci właściciela wiadomo niewiele. Znalazłam jedynie wzmiankę w niemieckich źródłach, że został on w 1830 r. rozebrany,  a z cegieł po nim pozostałych  zbudowano w naszej miejscowości 15 budynków. Mieszkańcy Ratowic jeszcze przez kilka pokoleń teren, na którym stał zamek nazywali „Schlossgarten” czyli ogród pałacowy.

Krystyna Skowera

Post Author: Marcin